Het is een maandag zoals alle anderen. Winkels weigeren hun deuren te openen, de taxi´s zijn nog te slaperig om in de toeter-stand over te gaan, ik kruip uit bed, neem mijn ontbijt en kijk op mijn horloge. Het is acht uur geweest. Het staakt het vuren is ingegaan. Is er stilte rondom mij? Betekent dit dat het verhaal dat ik een maand geleden begon, beëindigd kan worden? Betekent dit dat de mensen hun boeltje, gemoed en zenuwen bij elkaar kunnen rapen om tot de orde van de dag over te gaan?

Een man vult de waterflessen bij in de koelkast. Een vrouw roept haar echtgenoot iets toe op straat. Iemand maakt aantekeningen in zijn note-block. Betekent het dat de regering zijn voornemen de nationale eenheid te bewaren op zich kan gaan nemen? Betekent dit dat de vluchtelingen weer terug kunnen gaan naar hun huizen die alleen nog maar bestaan in hun angstige dromen? Betekent dit dat de wegen snel gerepareerd zullen worden zodat de vrachtwagens vol hulpgoederen erover kunnen denderen? Betekent dit dat het vliegveld snel geopend gaat worden? Betekent dit dat de scholen straks gewoon open kunnen gaan zonder de stress van deze hete zomer? Betekent dit dat de rijen voor de tankstations zullen ophouden? Betekent dit dat Hezbollah zal ontwapenen? Betekent dit dat de wereldgemeenschap vanaf nu Libanon zal bewaren voor nog meer ellende? Betekent dit dat de Israëlische soldaten snel vertrokken zullen zijn? Betekent dit dat de oorlog zich zal verplaatsen naar andere streken? Betekent dit dat ik vooruit kan gaan kijken naar een vredige zomer, volgend jaar? Wat betekent dit?

Ik weet niet wat het betekent. Het kan zo weer nutteloos zijn, die resolutie 1701. Het betekent voor mij dat het een dag is om een punt te zetten aan het verslag van mijn belevenissen. Dit was de laatste.

Partij van God (slot)
“Iemand heeft gebeld,” zegt ze tegen haar vriend. “Ik moet gaan.” Hij kijkt naar haar,
dan naar mij.
“Het zwembad sluit over tien minuten. Kunnen we je een lift geven?” Ik kleed me aan en vergezel ze naar de wagen. Een donkergroene Landrover Jeep uit ik weet niet welk jaar.
“Mijn vrouw is psycho-analytica. Vroeger had een stad aan een bakker, een politieagent en een geestelijke genoeg. Maar Beiroet moest er ook een hebben.” Ze zit naast hem en kamt haar haar.
“Wie is het,” vraagt hij. Ze noemt een naam. Tarak.
“Hij wil nu praten. De oorlog zit teveel tussen zijn oren. De Partij van God en de tepels van zijn moeder hebben al zijn dromen, gedachten en waanideeën bezet.”
”Waar moet de oorlog dan zitten,” vraag ik.
“Misschien in zijn maag,” zegt de jongen en lacht. “Eergisteren zocht ze hem op en kon hem niet vinden. Bleek hij in de schuilkelder te zitten. Bang als een muis, maar met een stuk watermeloen in zijn hand.”
”Noem het geen schuilkelder, het is een kelder die op dit soort momenten als schuilkelder wordt gebruikt. Beschaafde landen hebben een schuilkelder, wij hebben alleen maar kelders.”
”Hij woont niet ver van de buitenwijken vandaan maar vertikt het te vertrekken,” zegt ze.
”Misschien moet je hem ervan overtuigen eerst zijn woning te verlaten, voordat je de sessie begint.” De jeep rijdt langs de kust en maakt na een paar kilometer een bocht de op het oog rustige wijken in. Plotseling klinken er drie, vier knallen.
“Tien doden,” zegt hij.
”Op z´n minst,” zegt ze.
“En nu ga je zeggen dat je weg wilt uit dit land?”
”Nee,” zegt ze, “ik wil dat de oorlog weg gaat van mij.” Ze zetten de radio aan. Zonder het te beseffen rijd ik de wijk in waar ik niet zijn moet. Ze zijn misschien vergeten dat ik ergens afgezet moet worden, maar ik wil ze niet lastig vallen.
“Ik heet Karim,” zegt hij. “En ik heet Lana.”
“Ik heet Abdelkader.”
“Ben je Algerijn?”
”Nee, Marokkaan. Ik woon in Nederland.”
“Niemand heet in het Midden-Oosten Abdelkader,” zegt Karim.
“Sommigen,” zeg ik.
“Sommigen zijn niemand. Met sommigen kunnen we niets.”
”Ga je zaterdag mee in het vredeskonvooi naar het zuiden? Israel zal minder makkelijk op Europeanen schieten. Alhoewel, jij ziet er niet uit als een Europeaan,” zegt hij.
“Ik haat deze stad. Geen electriciteit. Het vuil. Geen water. Ze moeten ons met rust laten. Ze moeten stoppen.”
”Jij wilt de stad in je eentje haten,” zegt haar vriend.
“Ja. Alleen ik mag deze stad liefhebben, alleen ik mag hem haten.”
“Ik zal het doorgeven.” We stoppen voor een appartement.
“Kom,” zegt de jongen. “Hij maakt uitstekende koffie.” In het huis zit de jongen op ons te wachten. Hij is kort en dik. Zijn vrolijke ogen maken niet de indruk dat hij psycho-analyse nodig heeft. Uit de keuken komt de geur van koffie dat op een vuurtje staat te pruttelen.
“Waar waren jullie al die tijd?”
”Zwemmen,” zegt ze. “Moet je ook doen.” Ik stel me voor. Hij vraagt ons te gaan zitten en komt tien minuten later met koffie binnen.
“Hoorden jullie die knallen? Ik kreeg een telefoontje van mijn moeder in de bergen. Ze hebben hier weer de wijk geraakt. Mensen liggen onder het puin. Iemand die in zijn tuinstoel op straat uit zijn neus aan het eten was, is niet meer. Is dat Hezbolllah, die man in die tuinstoel?” Hij loopt naar het balkon en schreeuwt het theateraal uit: Zijn wij Hezbollah!?
“We zijn allemaal nu van de Partij van God,” zegt ze, “Of we nu willen of niet.”
”Op de Partij van God,” zegt de dikke jongen en drinkt zijn koffie. We lachen.
“Ik kan jou wel uit de Partij praten, maar de Partij niet uit jou,” zegt ze. De gastheer zegt dat hij een tijdje gefascineerd was door de Partij van God. “Maar ik ben geen sjiiet, dus geen kans.”
“Ben je nog steeds bang?” vraagt ze. Het lijkt alsof de sessie begonnen is, tussen een kopje koffie in.
“Ik ben een moederskind,” zegt hij. “Eerder snijd ik mezelf een vinger af dan dat ik haar borst verlaat.” Toch heeft hij ervoor gekozen hier te blijven.
“Dat komt omdat mijn moeder geen psycho-therapie aanbiedt, alleen zij kan dat.” Ze staan op. De koffie is gedronken, alleen ik heb nog een klein plasje in het glas.
“Kom,” zegt de jongen, “we gaan naar beneden.” Ik sta op, in de gedachte dat zij naar hun therapie gaan in de schuilkelder en ik naar huis. De lift stopt in de kelder.
“Kom,” zegt het meisje tegen me, “je moet ook mee.”
”Maar dit is tussen jou en hem.”
”Nee, je mag mee. Het is tussen ons vieren. Hij vindt het wel prettig, als er een vreemde op bezoek is. Die vertrouwt hij meer dan een bekende. Het maakt hem loslippig en ik vind het niet erg.”
Haar vriend keert zich om naar mij: “Had je gedacht dat we je achter zouden laten? Je moet dit ook maar meemaken.” Maar ik wil dit niet meemaken. Het meisje pakt mijn hand beet. Er gaan straks weer bommen komen. Het is voor even. Meteen daarop volgt er een knal. Harder dan al die andere die ik tot nu toe heb gehoord. Deze bom klinkt als betrokken bij deze samenzwering. Een bom die me dwingt mezelf over te geven.
“Misschien is het een goed idee,” zeg ik.
”Het is een uitstekend idee,” zegt het meisje en we lopen de kelderruimte in waar de jongen al ongeduldig op ons is gaan zitten wachten.

(“Een Apache,” zegt de soldaat als ik hem vraag of hij de helikopter heeft gezien die vanochtend de oudste vuurtoren van Beiroet heeft geraakt. Hij wist met zijn AK de vuurtoren aan, waar de boel flink is weg geschoten, daarna een gat in de naastgelegen universiteit en, naast mij, de spliksplinternieuwe BMW waar een raket doorheen is gegaan. Ik kan in dit extra luchtgat mijn arm steken. Israël heeft Beiroet bereikt. Het is vijf minuten lopen vanaf mijn huis naar deze laatste aanslag. Niemand kan me vertellen waarom dit is gebeurd. De stad heeft er een nieuwe attractie bij: monumenten die zijn kapotgeschoten. Ik loop terug naar huis en neem een omweg en snuif in dit kwartier van de stad de lucht op van de over de heg hangende bomen en planten en struiken. Ik zweet maar het is niet erg. Mijn t-shirt is aan vervanging toe. Libanon wordt als een aftands tapijt opgerold en in zee geduwd. Er hangt een stralende zon boven de Corniche. Het zal straks avond zijn en de rust zal even terugkeren. Daarna begint het weer opnieuw. 30 000 man die in het zuiden staan te trappelen om binnen te komen. En morgen de optelsom van de nieuwe feiten ook wel beter bekend als internationale diplomatie, maar dat ga ik niet afwachten. Ik ga naar huis en neem mijn rust.)

We zijn ongeveer van dezelfde lengte en hij heeft donkerbruin haar dat een beetje krult. Hij ziet er niet uit als iemand die zijn tijd verspilt. Het zwembad herbergt zijn vriendin als enige gast. De zon strekt zijn armen naar links en rechts uit om de lucht te kleuren. Het boek dat hij over de Hezbollah en Libanon heeft geschreven, dat al een uur in mijn handen heeft gelegen, is door hem gemaakt. De zelfverzekerdheid en het gemak waarmee hij het zegt, overtuigen me dat het geen grap is.
‘De schrijver is een zwemmer. En ik kom hem hier tegen.’
‘Beiroet is klein,’ zegt hij, ‘en onder deze omstandigheden waarin ze wordt samengeknepen als een citroen, nog kleiner. Weldra zal ze zo klein zijn dat ze zich van de letters in haar naam moet ontdoen. Misschien is er een toekomst voor haar als typografische excentriciteit.’
Beiroet, voorbij, denk ik en complimenteer hem met het boek.

‘Vind je het erg als ik ga zitten,’ zegt hij en steekt een Camel-sigaret op. Hij biedt me er een aan, maar ik rook niet, zelfs niet als ik weet dat dat het gesprek misschien op gang brengt.
Ik vraag mijn zwembadgast hoe hij deze dagen beleeft.
‘Ik ga naar het zwembad met mijn vriendin en tel haar slagen. Dat levert grote meditatieve momenten op. En ik lees een boek van de Palestijnse dichter Darwish, Memory for Forgetfulness, dat hij schreef naar aanleiding van de bezetting van Beiroet in 1982 door Israëlische troepen. Ik probeer na te denken over plannen en projecten. Op de een of andere manier geeft deze oefening in koelbloedigheid me veel rust. En we proberen een normaal leven te leiden tussen de elektriciteitsstoringen door.’

Zijn boek is ook een persoonlijke zoektocht naar wat Hezbollah voor Libanon en voor hem heeft betekend. Hoewel de verzetsbeweging honderd procent zijn steun heeft, voelt hij spanning bij hun meer islamitische, doctrinaire gezicht. Maar die twee zaken worden nu strikt gescheiden gehouden.

‘Ik heb er discussies over met vrienden. Ze zeggen dat de Partij van God hun islamitische agenda hier in Libanon in 1992 hebben opgegeven zodat ze opgang konden maken in de Libanese politiek. En, zo zeggen commentatoren, ze zullen opgaan in het leger zodra alle gevangen zijn vrijgekomen uit de Israëlische gevangenis, de Shebaa vallei terug is in Libanese handen en de schending van het luchtruim en land door Israël is opgehouden.’
‘Dat kan nog een lang verhaal worden.’
‘Lange verhalen regeren deze streken, habibi,’ zegt hij.

Zijn vriendin aan de overkant maakt aanstalten om opnieuw het water in te gaan.
‘Ze is onverzettelijk. Het kan haar niet schelen wat er gebeurt, ze moet en zal naar het zwembad komen.’
‘En jij gaat mee?’
‘Ik probeer de kunst af te kijken.’
‘Ze kan goed zwemmen,’ zeg ik.

‘Weet je,’ zegt hij, ‘alle groepen die Libanon herbergt, hebben geprobeerd hun geschiedenis van dit land te schrijven op het moment dat ze de kans kregen. De maronieten hebben dat gedaan, de Druzen, de soennieten. Toen kwamen de Palestijnen die Libanon tot hun vignet maakten en tot springplank van de Arabische revolutionaire Renaissance. Israël heeft geprobeerd ook zijn stempel te drukken op dit land, heeft geprobeerd zijn eigen versie van het geschiedenisboek te schrijven. Dit is nu eenmaal een streek waarin het verhaal bepaalt wie aan het einde lang en gelukkig mag leven, al meer dan duizenden jaren lang.

Maar op de een of andere manier eindigt elk verhaal hier met een kruisiging. De gebroeders Grimm met hun nog-lang-en-gelukkig zouden nooit in het Midden-Oosten hebben kunnen leven. Het zijn grimmige verhalen, ik weet het, en de buitenwereld kan er alleen maar naar kijken door een lens die een puntje hoop toelaat; zo niet, dan wendt ze haar gezicht verschrikt af. Maar wij zijn gewend aan die verhalen. Laat ons maar leven met die kruisigingen, een kruis meer of minder op Golgotha doet ons geen pijn.’

De lucht wordt alsmaar strakker en blauwer totdat de zon het welletjes vindt en zijn vertekening van de hemel begint in te zetten. ‘En nu zitten we in het sjiitische verhaal. Hun verhaal was het meest trieste en ze werken nu aan hun overwinning en je moet hard werken wil je hier iets winnen, want winst betekent hier dat je nog niet verloren hebt. Maar hun geschiedenis wordt nu geschreven, op dit moment. Ze schrijven niet een geschiedenisboek, ze schrijven de geschiedenis in de kranten, op televisie en ze schrijven met Katjoesja’s op Haifa. Weet je dat ze dat nog maanden kunnen volhouden, dat afschieten van raketten?’

‘Is er een moment waarop de Libanezen zullen zeggen dat hun geschiedenis genoeg geschreven is?’
‘Welke Libanezen?’ vraagt hij verbaasd.
‘Jij?’
‘De Libanees is een amalgaam. In rust is hij Libanees, maar kennen wij ooit rust?’
‘De sjiieten zelf?’
‘Dat moment zal snel komen, maar in hun definitie van tijd en ruimte, niet de onze. Dus wanneer dat precies zal gebeuren, kan ik je niet vertellen, habibi.’
‘En vrede in het Midden-Oosten,’ vraag ik, terwijl ik zie hoe ze in het water duikt en het water laat opspatten, ‘wat betekent dat voor jou?’
‘Dit,’ zegt hij en wijst naar de ondergaande zon, ‘is voor mij vrede in het Midden-Oosten.’

Terwijl hij dat zegt doemt zijn vriendin tussen ons op.
‘Vertel hem geen teleurstellende verhalen die hij zelf wel kan bedenken.’
Ze schudt het haar in de handdoek en lacht naar niemand in het bijzonder.

Toen aan het begin van de oorlog, de derde of vierde dag, in café Barometer in Hamra de gesproken boodschap van Hassan Nasrallah doorkwam, zei Marwan, een Libanese kunstenaar: ‘Dit klinkt als zijn afscheidstestament. We zullen niets meer van hem horen.’

Drie weken later, het land half in puin, bijna duizend doden en zevenhonderdvijftigduizend vluchtelingen verder is Hassan Nasrallah nog steeds in leven. De populariteit van Hezbollah, de Partij van God, was aan het begin van de zomer zwalkende, maar bloeit nu als nooit tevoren. Discussies over ontwapening zijn naar een verre, onzeker toekomst verplaatst. De kranten drukken elke dag kleine biografieën af van de soldaten van de Partij van God die in het zuiden zijn gesneuveld. En in Hamra zwelt het aantal nieuwe bewoners aan, maken ze deze maandagochtend een drukte van jewelste, en nu Israël gisteren heeft ingestemd de olietoevoer de havens in te laten komen, zijn er voor het eerst sinds tijden weer verkeersopstoppingen. Het lijkt alsof de stad haar oude vorm begint terug te krijgen.

Voor kunstenaars en intellectuelen ligt de zaak anders. Zij konden voorheen op weinig steun rekenen van de centrale overheid, die het te druk had met zichzelf bij elkaar houden, en die steun zal nu helemaal minimaal worden. Als ik met een theaterkoppel, een galeriehouder en een videomaakster een omelet aan het eten ben in een restaurant, komt plotseling het bericht door dat Israël Beiroet dreigt te bombarderen – dus niet de buitenwijken, maar de stad. Er valt een stilte, een paar seconden tussen ons en dan begint men weer te praten. Dit keer is het thema veranderd van kunst naar visa’s. Welke ambassades hebben welke routes beschikbaar om aan een visa te komen.

De oorlog laat zich ook voelen in het wegvallen van werk. Rabih, een theatermaker, was een van de stemmen in een dagelijkse cartoon op de televisie. ‘Die tekenfilm is met de oorlog gestopt.’ En al willen ze kunst maken, ze komen er niet aan toe. ‘Ik heb sinds het uitbreken geen kwast meer aangeraakt,’ zegt Marwan die een fel tegenstander is van Hezbollah vanwege hun politiek en hardnekkige machtsspel, waardoor elke vooruitgang in het land wordt gefrustreerd. Wat hij dan doet? Hij leest kranten en televisie. ‘Zelfs als de oorlog nu stopt, zal het jaren duren voordat alles weer terug op het oude niveau is. En de kunstenaar staat zoals altijd achteraan de rij als het om overheidssteun gaat.’

Ghassan, een filmmaker, heeft het druk dezer dagen. Zijn laatste film was uitgekozen voor het filmfestival in Zwitserland, Locarno, en hij was van plan te gaan, maar met het uitbreken van de oorlog is dat bezoek afgebroken. Nu heeft hij in de gauwigheid een korte film gemaakt over de situatie waarin hij verkeert en die hij straalt hij via de satelliet door waarna de hoofdrolspeler in zijn film aldaar een kleine inleiding houdt. Ik loop hem tegen het lijf in het internetcafé waar hij voor de oorlog samen met zijn vriendin op zoek was naar een vakantiebestemming. ‘Een Frans tijdschrift heeft me verkeerd gequoot. Ik heb in de New York Times gezegd dat ik nu met een dilemma zit: tegen Hezbollah en tegen de Israëlische agressie. Van die tekst is niets over.’

De Partij van God, het zit ze niet lekker maar daar nu al te grote pamfletten van maken ligt op dit moment gevoelig. Ik klim de drie trappen naar restaurant Casablanca op en tref mezelf tussen de buitenlandse journalisten die een hele lange tafel voor zichzelf hebben gereserveerd en een groep jonge mensen die les geven aan de kunstacademie, interieur-designer zijn of iets dat nog uitgevonden moet worden. Elk gesprek, met welke gezindte dan ook, draait uiteindelijk uit op de verantwoordelijkheid van de Partij van God voor deze oorlog. Bij demonstraties gaat de vlag met het gezicht van Nasrallah samen met die van Che Guevara. Men zal de Partij eerst hartstochtelijk verdedigen als verzetspartij en de guerillatechniek prijzen, waarna stukje bij beetje de teleurstelling over de gang van zaken naar boven komt. ‘To hell with Hezbollah,’ is het korte commentaar van een de vrienden aan de bar die voorover buigt.

In het Armeense restaurant dat ik bezoek samen met een paar mensen, vertelt een van de gasten, een docent fysica aan de Amerikaanse Universiteit, dat de Partij van God nog heel lang Katjoesjas kan blijven schieten. ‘Wat de kalesjnikov was in de jaren tachtig, is de katjoesja nu.’ Ik vraag hem wat hij van de militaire capaciteiten vindt. ‘Heel goed, maar wat echt indruk maakt is hun geheimhouding. Er valt geen speld tussen te krijgen.’ Toni, eigenaar van een cd-, dvd- en boekhandel vertelt over de boekenbeurs die hij in Dahje bezocht. ‘Georganiseerd door de Partij van God daar. Ik ging met een joodse vriendin. Ze vond het geweldig. Met Dahje is net zo min iets mis als er iets mis zou zijn met Asjrafiya, de christelijke wijk waar je nu in bent.’

Mensen die zonder een begeleider of contact nu de wijk Dahje in willen worden door Hezbollah-mensen aan de tand gevoeld en onverwijld teruggestuurd. ‘Ze dachten dat ik een spion was,’ vertelt een Nederlands meisje dat ik in Hamra tegenkom. In alle boeken die ik er op nasla komt dat naar voren: de kracht en discipline waarmee de organisatie haar militaire tak gesloten houdt voor pottenkijkers of nieuwsgierigen. Hun zender is nog steeds in de lucht, de luchtaanvallen van Israël ten spijt. Die verrassende veerkracht neemt veel Libanezen voor de partij in, maar hoe de Partij van God de overwinning gaat uitventen doet ze vrezen.
 
‘Heb je Fadi ontmoet? Was je dan in Haret Hreik,’ spot iemand als ik vraag wat hij vindt van het boek dat Fadi Tawfic heeft geschreven over de buitenwijken van Beiroet waar Hezbollah sinds jaar en dag de scepter zwaait. Hij wordt gezien als een provocateur. In zijn boek schrijft hij kritisch over de macht van de Partij van God in de buitenwijken. Lange tijd woonde hij daar, en had vrienden die met de Partij verbonden waren, maar het leven werd hem steeds moeilijker gemaakt toen diezelfde vrienden begonnen te vragen met wie hij omging aan de universiteit en of hij via zijn vrienden in het zuiden van het land hen misschien aan informatie kon helpen. Gebruikt worden als spion wilde hij niet en daarom verliet hij de wijk. Het boek, Het benauwde land van God, gebaseerd op interviews met vluchtelingen die naar Dahje trokken, kwam er toch.

De wijk waarin Hezbollah groot is geworden ligt in de buitenwijken van Beiroet en heet de Dahje. Daar zijn met het uitbreken van de burgeroorlog in 1975 de sjiieten naar toe gevlucht, eerst vanuit het noorden en later vanuit het zuiden, voortgedreven door het conflict tussen de Palestijnen en de Falangisten – de bondgenoot van Israël in de Libanese burgeroorlog. Tawfic heeft de afgelopen dagen tientallen journalisten te woord gestaan en beantwoordt mijn vragen vlot en zonder te dralen.

We drinken koffie in café Prague, dat langzaam het speerpunt is geworden van deze Libanese Rive Gauche genaamd Hamra, waar werelden door elkaar lopen en jonge meisjes de aandacht zoeken van de verveelde intellectuelen die aan hun tweede oorlog toe zijn of in hun nachtmerries, hun nooit eindigende derde meemaken. Het is ook in café Prague dat mensen samenkomen om paspoort, visum en vluchtroute te regelen.

‘De Dahje waren eerst verschillende wijken met een gemengde bevolking, maar met de oorlog groeide het aantal vluchtelingen dat er neerstreek en veranderde de sociale demografie compleet. Het is uit die groep dat Hezbollah voortkwam. Dit waren wijken die dicht bij de groene lijn lagen, de militaire en sociale grens die Beiroet in tweeën verdeelde en waar de oorlog uitgevochten werd. West-Beiroet, waar de Palestijnen en de linkse beweging de dienst uitmaakten en Oost-Beiroet waar de falangisten zaten. De sjiieten kwamen klem te zitten tussen die twee groepen. Zij waren de eerste slachtoffers toen de Palestijnen naar het zuiden van Libanon trokken om tegen Israël te vechten, zij waren de slachtoffers toen Israël in 1978 Libanon binnentrok en ze waren slachtoffers toen ze naar de buitenwijken van Beiroet trokken. In al hun verhalen die ze me vertelden toen ik ze als journalist ondervroeg vertelden ze over het feit dat ze moesten vluchten voor de strijd tussen die twee partijen. Opgejaagd en zonder partij die voor ze opkwam.’ Het verhaal werd mythe.
‘Er was Amal? De sjiitische partij onder leiding van Berri?’
‘Ja, maar die stond te ver van ze af. Middenklasse, te links en seculier, daar hadden de meeste sjiieten in Dahje die gelovig en vroom zijn niets mee. Daarnaast gedroegen de milities zich slecht in de wijken. Zowel de Palestijnen als Amal gingen over tot afpersen en het terroriseren van de buurt. De omslag kwam in 1982 met de bezetting van Beiroet door Israël. Verschillende religieuze groepen in Dahje, nauwelijks bekend daarbuiten, verenigden zich om de Palestijnse facties te weerstaan en daarna de Israeli’s en andere buitenlandse inmenging. Ze schreven op de muren: onze partij is de partij van God. Dat werd later de Partij van God. Hezbollah. In Baalbek werden de eerste militanten van Hezbollah getraind door de Iraanse Revolutionaire Garde die daar was neergestreken. De sjitische studenten die in Iran hun theologische opleiding hadden genoten, groeiden uit tot spirituele leiders. Stukje bij beetje kreeg deze beweging vorm. Sommige van hun aanhangers droegen een speciale band om hun hoofd en vielen op door het strikt volgen van de islamitische geloofsleer. In Dahje ging men over tot systematische eliminatie van de bendeleiders die de buurt terroriseerden.’ Hezbollah maakte schoon schip. Stukje bij beetje vertrokken de bewoners van Dahjie die niets met Hezbollah te maken wilde hebben uit de wijk en bleven aanhangers achter. ‘Hezbollah ging over tot welzijnswerk en dienstverlening aan de allerarmsten. Op deze manier kreeg de allerarmste groep van Libanon, de groep die het meest vervolgd was, zijn eigen partij en status.” Net als de andere bezoekers van Prague wacht Tawfic gespannen de uitkomst van de resoluties van de Verenigde Naties af. En net als iedereen maakt hij zich geen illusies over de uitkomst ervan.

Het beetje lucht dat de afgelopen nachten door mijn deur kwam, werd vannacht om zeep geholpen. Alle deuren sloegen in mijn huis dicht en ik werd wakker uit mijn droom waarin ik een zeepaardje was door vliegtuiggeraas en de baby´s die ze baarden boven de stad. Om iets van kalmte te forceren in mijn hoofd begon ik te tellen. Een…twee…drie…en ik bracht onderscheid aan in het soort geluid: die knal kwam van zee, die boem werd vast en zeker in het luchtruim veroorzaakt…vier…vijf…totdat ik weer langzaam de vorm aan begon te nemen van een zeepaardje dat rustig door het water gaat en net op het moment dat het bewustzijn de teugels uit handen wilde geven aan het onderbewustzijn kon ik weer van voor af aan beginnen te tellen…zes…zeven…het zeepaardje echter wilde dat ik hem werd, dat ik de transformatie verder zette want de droom wil nu eenmaal, net als het leven en de oorlog, dat het een begin, midden en einde heeft dus probeerde ik sterk te zijn, draaide me om en maakte van mijn oren vleugels die zich sloten, zich afschermden van de wereld…boem…natuurlijk zeg je in je zelf…zegt het stemmetje…het gebeurt niet in deze wijk…ergens anders…in Dahje…dus je bent veilig…ik slaap verder…en denk aan al die mensen die hoe graag ze ook zouden willen relativeren het eigenlijk best vinden dat de terroristen eraan gaan…mensen uit alle hoeken en windstreken…mensen met gewone banen, gewone gedachten, mensen als jij en ik die zoiets hebben van: terroristen hebben geen poot om op te staan dus het is beter als die zeloten eens en voor altijd uit de weg zijn geruimd dan komt het vast wel goed…als dat straatje eenmaal is schoongeveegd dan wordt de wereld een paradijs zoals alle redelijke mensen hem dromen…het zeepaardje heeft een lach die Darwin niet kan verklaren…kom, zwem met mij…en het zeepaardje stuit op Hassan Nasrallah die zegt dat als Beiroet geraakt wordt, Tel Aviv ook geraakt zal worden…zo worden op de balans van de terreur nieuwe gewichten gelegd…het zeepaardje is toch best wel sterk…ik heb geen probleem om samen met het zeepaardje te zwemmen…ze zeggen dat het beestje man en vrouw is…ontvangt en kan nemen…dat wil ik wel eens uitzoeken…ik ben tenslotte nieuwsgierig en Beiroet houdt de nieuwsgierigheid levend en deze nacht is in tweeën gebroken door bommen…heeft zijn geslacht verloren…maar het zeepaardje zwemt vrolijk verder, schudt zijn buikje en roept mijn naam…acht…negen…tien.
Opbrengst: vier bruggen geraakt, een christelijke wijk gebombardeerd. Uitgedroomd.