Woede en machteloosheid zijn de onderliggende emoties van de reacties en teksten geschreven door schrijvers en kunstenaars uit Beiroet die deze week tot me komen. Woede over de agressie tegen hun land, de machteloosheid niets anders te kunnen doen dan toekijken, nutteloos erover praten tot je een ons weegt of zwijgen en dat zijn werk laten doen. Intellectuelen gedijen in de proloog of de epiloog van een verhaal, maar niet erin.
Diezelfde woede en machteloosheid creëert een magnetische cirkel die de chaos en vervreemding die inherent zijn aan zo’n extreme situatie op afstand houdt. Die cirkel zorgt er ook voor dat de artistieke lijnen even stil vallen. Een verhaal schrijven, een lied componeren; in het oog van raketaanvallen en neervallend stof lijkt het allemaal nutteloos en hogelijk inopportuun. Wat kun je anders doen dan je, samen met mensen die diezelfde machteloosheid en woede delen, terugtrekken in de cirkel en mediteren, een ander woord voor afwachten.
Maar voor de bezoeker die hier geen wortel heeft geschoten en de knellende banden van de exil-Libanees mist, is alles nieuw, alles maakt hem opmerkzaam en in alles kan hij meegaan.
Hij is hier toevallig, en hoewel de geschiedenis op dit moment over hem diezelfde zwarte deken legt waartegen dit dramatische spel kan worden gespeeld, en ook hij tot toeschouwer wordt gemaakt, bezet hij in dat theater niet de voorste rij, maar eerder die achterin, de goedkope plaatsen zullen we maar zeggen. Links en rechts staan toeschouwers op om zich met de voorstelling te bemoeien. Iemand besluit van toeschouwer ambulancechauffeur te worden en vertoont zich plotseling op het toneel, iemand anders voelt zich geroepen vuilniszakken te vullen met hulpgoederen voor vluchtelingen en een derde begint hardop te schreeuwen dat het nu moet stoppen, nu onmiddellijk, deze horror! Een Stendhaliaanse verwarring maakt zich van ons meester nu het schot in het theater is afgegaan. De buitenstaander merkt plotseling dat hij verschilt van al die andere toeschouwers omdat hij niet diezelfde instincten vertoont en niet diezelfde tegenwoordigheid van geest heeft om wat gezien wordt om te zetten in een duidelijke handeling. De woede en machteloosheid leven niet sterk genoeg in hem. Hij is commentator, niet meer dan dat.
Zo blijft hij zitten, tevreden met zijn zelfbeheersing, en neemt waar. Aan het einde van de avond is de voorstelling, voor even, afgelopen en gaat iedereen zijn weegs, nog altijd omringt door die cirkel van het begin, om de volgende dag weer terug te komen, kwaadschiks of goedschiks, in dat theater. Sommigen zien er beter uit dan gisteren en sommigen slechter. Make-up is overbodig, en consumptiebonnen zijn er bij de vleet. Wie vergeten heeft geld mee te nemen, hoeft zich niet druk te maken, dit theater is vrij entree. De voorstelling is pas afgelopen, lijkt het, als straks het theater met in elkaar is gestort.

Copyright Flaubert

Libanon: land van de ceders. Veel Arabieren en een paar christenen.
Israel: land van melk en honing, Songfestivalwinnaar
Hezbollah: terroristen. Soort van Taliban.
Israel: arrogante supermacht met geen respect voor wet of buur.
Tabouleh: Libanese salade.
Kameel: Soms twee bulten, soms een bult, afhankelijk van de positie van de piramide.
Hassan Nasrallah: Man met baard en tulband op het hoofd. Spreekt Arabisch.
Olmert: Man in pak. Spreekt Engels.
Sjiieten: vuurspuwers.
Midden-Oosten: veel gedonder om olie.
Amerika: Grote Satan. Verslaafd aan olie.
Condoleeza Rice: Anaconda.
Objectiviteit: zeg niet: Israel is natuurlijk buitensporig in zijn reactie, altijd laten volgen door: maar moest de Hezbollah maar niet beginnen.
Subjectiviteit: zie Objectiviteit.
Oosterse vrouwen: Warmbloediger dan westerse vrouwen, maar onderdrukt.
Westerse vrouwen: Koelbloediger dan de oosterse vrouwen, maar te vrij.
Haroun el Rashid: zie Irak.
Vrijdag: gaan alle moslims naar de moskee.
Koran: Oorzaak van alle ellende in het Midden-Oosten en Amsterdam. Overschat.
El Jazira: spreekbuis voor terroristen.
CNN: spreekbuis voor Wall Street.
Iran: Broedkamer van Holocaust-ontkenners. Verslaafd aan verrijkt uranium.
Irak: Een zootje. Komt door de terroristen. Was mooier toen Haroun el Rashid nog leefde.
Saudie-Arabie: Onbegrijpelijk. Laat geen joden toe. Vriend van Amerika.
Palestijnen: Out of the picture.
Osama Ben Laden: nog niets van gehoord.
Afghanistan: Hoe Libanon eruit zou kunnen zien in 25 jaar.
Harem: te zien in de Efteling. Bestaat volgens Edward Said niet.
Beiroet: Zou ik uit de buurt blijven.
Dahje: Vinex-locatie voor terroristen.
Siniora: Scheve mond. Spreekt Engels. Ziet er niet uit als een Arabier.
Ahmadinejad: Kleine man, grote mond. Ziet eruit als een terrorist.
Journalisten: Herkenbaar aan het blauwe vestje met daarop geschreven in witte letters: Press. Uit de buurt blijven.
Fundamentalisten: Zijn moslims verslaafd aan. Soort van terrorist.
Het Westen: Eerlijk. Vooruitstrevend. Redelijk.
Het Oosten: Bestemming van alle gidsen in het Turkse reisbureau.
Beschaving: Komt met bommen. Zijn alle moslims tegen.
Zelfbeheersing: adagium van Spinoza, maar alleen te begrijpen door hooggeplaatste militairen en terroristen. Westers concept.
Angst: Heeft het Westen last van, terwijl de moslims het niet eens kunnen spellen.
Arabische muziek: kattengejank.
Arabische literatuur: Duizend en een nacht, maar nooit aan begonnen.
Weblogs: much ado about nothing.
Oorlog: De uitkomst van verschillende verslavingen aan macht, grond en troosteloosheid.

Abu Ali, 42 jaar oud en vader van vijf kinderen, wijst naar het kruispunt waar we op afrijden. “Ze hebben daar geschoten.” Een krater van een paar meter diep, met op elke hoek van de straat aan diggelen geblazen appartementen en winkels zijn het bewijs ervan. “En daar,” en hij wijst naar een ander dieper geslagen gat aan het einde van de weg.

Abu werkt al achttien jaar voor Sukleen, de vuilophaaldienst van Beiroet. De witte wagen keert in de richting van een kapotgeschoten brug. We passeren een ander kruispunt waar aan het begin van de oorlog op een steenworpafstand van een kerk een raket is ingeslagen.

“Verder dan dit mogen we niet gaan,” zegt hij. “Het is verboden.” Verderop beginnen de wijken van Beiroet waar de afgelopen dagen het zwaarst is gebombardeerd. De straten liggen er nu leeg en verlaten bij. Haar inwoners zijn naar het centrum van Beiroet gevlucht of daarbuiten. Zij die het kunnen betalen zitten in de appartementen die door de Golf-Arabieren zijn verlaten en zij die het niet kunnen betalen, de meerderheid, slaapt in parken of scholen.

”Naar binnen gaan is te gevaarlijk. Je weet nooit wanneer ze gaan bombarderen.” zegt Abu Ali en biedt me een sigaret aan. Ik rook niet. Omdat het schoonvegen van de stad even is uitgesteld (om veiligheidsredenen en doordat er een tekort aan mankracht is), neemt hij nu dit klusje voor zijn rekening: mij rondrijden. Hij wijst me aan waar nog niet is schoongeveegd en waar wel. We passeren een vuilniswagen waar vier mensen op rijden, ze halen de vuilcontainers leeg en de rotzooi die zich daaromheen heeft gevormd. Ze zouden nog een vuilniswagen kunnen gebruiken, maar die is er niet.

“We gaan langs de randen van de buitenwijken om vuil op te halen en soms heel even naar binnen en dat is het,” zegt hij.
“Waar woont u in Beiroet?”
“Hier zegt hij,” in de wijk Dahjie. We rijden door een winkelstraat waar foto´s van de martelaren van Hezbollah hangen en het portret van Hassan Nasrallah. Het gerucht gaat dat hij in Damascus is maar het wordt ontkend. De kranten vullen zich nu met berichten vol ontkenningen: soldaten die vrijgelaten worden, maar ontkend, een staak het vuren dat op komst is, maar ontkend. Ontkenningen die ver af staan van Abu Ali. Hij is een van de weinige werknemers van Sukleen die is gebleven sinds het uitbreken van de oorlog.

“Al onze Syrische en Indiase werknemers vertrokken op de eerste dag van de oorlog. De Indiase ambassade was de snelste van allemaal,” vertelt de manager bij Sukleen, Walid Chaar. Op zijn bureau staat een foto van zijn kinderen. Zijn haar is kortgeknipt en hij draagt een modieuze bril. Af en toe gaat de telefoon die hij aanneemt en snel afwimpelt. “Van de ene op de andere dag zaten we zonder werknemers en vrachtwagenrijders.” zegt hij. ‘Met het uitbreken van de oorlog kozen ze eieren voor hun geld en vertrokken.” Ik vertel hem dat mijn oog was gevallen op de advertentie van een halve pagina in de krant Al-Safir, waarin Sukleen opriep voor werknemers.
“Heeft u geen Libanese vuilophalers?”
”Libanezen kijken op dit werk neer. Breng een Libanees naar Cyprus en hij zal het nog niet doen, laat staan hier. Hij wil niet gezien worden als vuilnisophaler.”
”Maar plotseling moest u ze op de een of andere manier aanwerven?”
”We besloten ze te lokken met extra´s en het salaris bijna te verdubbelen.” Een vuilophaler verdient 1 dollar per uur. “We besloten nu bijna 2 dollar te bieden.” Een brood kost in Beiroet 1 dollar.
“Waarom willen de Libanezen nu wel dit werk doen?”
”Vanwege de beloning en omdat ze niet weten niet wat de toekomst brengen zal. Maar ze hebben ook het gevoel dat zij deze verantwoordelijkheid op zich moeten nemen nu de buitenlanders zijn gevlucht.”
”En wat als er straks een staakt het vuren is en de buitenlandse werknemers weer teruggekomen?”
”Dan hebben we een probleem waar we hoe dan ook als verliezer uitkomen. De buitenlanders zijn een onzekere factor maar hoeveel Libanezen kunnen we behouden?”

Ik vraag of de situatie de vuilverwerking heeft veranderd.
“Het vuil heeft zich natuurlijk verplaats. Naar het centrum, waar de vluchtelingen zitten en in de bergen van de stad waar de rijkere inwoners van deze stad een huis hebben. In een normale zomer verwerken we 3800 ton per dag. Nu is dat tussen de 2000 en 2300 ton.”

Het management van de vuilophaaldienst is in een gebaar van solidariteit zelf de straat opgegaan om te bezemen. Het was op televisie en is opgepikt door vrijwilligers die nu zelf hun straatje schoonvegen. De straat vegen is ook een vorm van verzet, laat een medewerker van de American University optekenen. 

Vegen is het werk van Abu Ali. Hij heeft besloten na een paar dagen zijn wijk te verlaten. “Ik woon in de buurt van het vliegveld. Ik zag de vliegtuigen komen. Het was verschrikkelijk. Mijn kinderen begonnen te huilen en ik moest ze troosten. Ik heb ze weggebracht naar Baalbek in het noorden.” Zelf heeft hij zijn huis verlaten voor een bed in een van de barakken waar Sukleen haar werknemers herbergt.

De arbeidscapaciteit van Sukleen  is middels de advertenties teruggebracht tot tussen de 300 en 600 man. Men recruteert stug verder want het tekort is nog lang niet aangevuld. Om het vuil op straat weg te halen is  men 24 uur per dag operationeel geworden. Maar zelfs met die inzet zal het nog weken duren voordat de toestand terug naar normaal is.
“De eerste drie dagen waren onmogelijk, maar daarna hebben we met man en macht geprobeerd en nog steeds de verdeling zo te maken dat we elke wijk de service kunnen geven die het verdient,” zegt Walid. “Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen wijken of straten, ze verdienen allemaal dezelfde behandeling.” 

In de barak staan in een kamer van dertig vierkante meter twintig stalen stapelbedden. Elke vuilophaler heeft een kluisje. Sommigen hebben een tekst uit de Koran of een afbeelding van de Kaaba in Mekka boven hun bed geplakt. In een provisorisch ingerichte kamer in het gebouw van de directie liggen twaalf chauffeurs op een kunsstof matrasje te slapen, terwijl de televisie geluidloos vanuit de hoogte op ze neerkijkt.

Als ik terugkom in Hamra zijn de vuilnisbakken halfleeg en de straten nog altijd vuil.

 

Met onze benen takelen we de zon die boven de Corniche hangt naar beneden.
Zij heeft voor het eerst in dagen vrij, vrij van haar werk voor een Franse journalist die haar in dienst heeft genomen als fixer (iemand die interviews, taxi’s, quotes en koffie regelt) en ze heeft geen zin om aan deze oorlog te denken. We lopen langs de boulevard aan zee waar voor het eerst in dagen de boel wat volstroomt, maar nergens zoals een paar weken geleden toen je over de kinderen, de waterpijpverkopers en skaters struikelde, of zij over jou. De mensen uit het zuiden en uit de buitenwijken zijn er.

Ik zeg dat ik sommige gehoofddoekte meisjes sexy vind.
‘Wil je daarmee zeggen dat iemand als ik, zonder hoofddoek, minder sexy is dan zij?’ Ze heeft zwart haar tot op haar blote armen.
‘Nee,’ zeg ik, ‘ik bedoel dat sommige van hen een spel lijken te spelen met die hoofddoek, vooral als ze hakjes dragen en ze zich opgemaakt hebben.’
‘Je bent een verderfelijke macho. Wat heeft een hoofddoek met sexy te maken?’
We komen een vriend tegen. Ze briest tegen hem: ‘Hij zegt dat meisjes met hoofddoekjes sexier zijn.’
‘Dat heb ik niet gezegd.’
‘Hij heeft gelijk.’ De vriend van middelbare leeftijd krijgt grote pretogen, nog groter dan ze al waren. We passeren een sjiitische hoofddoek op hakjes. De sjiittische hoofddoek is anders gehoofddoekt dan de soennitische. De soennitische is wat strakker rond het hoofd en laat veel ruimte vrij voor het gezicht – onder deze omstandigheden. Er lijken ook meer variaties te zijn bij soennitische hoofddoeken. De sjiitsche hoofddoek straalt saaiheid en dogma uit. Vaak wordt zo’n hoofddoek begeleid door een lange overjas die tot aan de enkels komt. Hier valt moeilijk seks mee uit te stralen. Toch lukt het sommigen.
‘Ik ben dol op hoofddoekjes,’ zegt haar vriend. ‘Toen ik studeerde kwam er eentje uit een buitenwijk naar onze campus en pakte elke jongen die ze kon krijgen. Aan het einde van de avond knoopte ze haar hoofddoek dicht en ging weer netjes terug naar huis.’
‘Jullie zijn gek,’ zegt de vriendin.
‘En ik vind het juist spannender om een meisje met een hoofddoek te versieren, want als je eenmaal elkaar hebt gevonden dan heb je het gevoel dat je een dikke vinger naar het systeem opsteekt.’ Aan de horizon drijven drie fregatten heen en weer, ze staan klaar om een nieuwe stroom vluchtelingen op te halen. De avond valt, we drinken uit onze te warme fles water en nemen afscheid van de vriend.
‘Tot hoofddoek,’ zeg ik in het Nederlands maar hij begrijpt het niet.

Ik nodig haar uit om wat te gaan eten. Ze heeft niet echt honger. ‘Maar laten we eerst een restaurant vinden.’ Fennel, Casablanca en alle restaurants in de benedenstad zijn dicht. Bread is open. Zij bestelt de zwaardvis en ik lamskoteletten. We drinken en eten en praten. Ik bestel er aardappelen en witte wijn bij. Terug naar huis zijn er maar een paar taxi’s, die allemaal de andere kant op gaan. Meestal neemt een taxi meerdere passagiers mee en zet ze een voor een af op de gewenste locatie. Normaliter rijden er honderden van die taxi’s, nu niets.
‘We moeten maar gaan liften.’ Ik steek jolig mijn duim in de lucht. Een Mercedes stopt voor ons en laat de getinte ruit naar beneden komen. ‘Waar moeten jullie naartoe,’ zegt de man met twee vermoeide maar intens melancholieke ogen.
‘Hamra!’
‘Stap in.’ In de wagen klinkt de muziek van Fayrouz, maar hij verandert de hele tijd van station.
‘Ik ben op weg naar de Blue Note.’ Het is een van de bekendste jazzcafés in de stad en een monument uit de burgeroorlog, toen er veel journalisten kwamen. Het café is in mijn straat. Je kan er goed eten en toen de oorlog uitbrak deed de keuken gewoon dienst. Hij vraagt wat we doen.
‘Schrijver,’ zeg ik.
‘Ik ben uitgever,’ zegt hij.
‘Literatuur?’
‘Een beetje.’ Een beetje is meer dan genoeg, lijkt me. Ik vertel hem dat een uitgever mijn boek in het Arabisch wil uitgeven. Hij kent de uitgever. Hij zet ons af voor de deur terwijl we boven ons hoofd de gevechtsvliegtuigen horen. Ze vliegen laag, als een zwerm bijen boven een bloemenveld. Laten we naar binnen gaan, zeg ik.
‘Nee,’ zegt ze, ‘ik kan er niet tegen. Ik ga naar huis.’
‘De rust zal terugkeren.’ Ze gelooft er niets van.
‘Ik ga naar mijn familie.’ Ze bellen haar net op de mobiel.
‘Ja, ik kom eraan,’ zegt ze ongerust en hangt op.
‘Ga met me mee,’ zegt ze.
‘Ik kan er de energie niet voor opbrengen.’
‘Doe het voor mij. Blijf slapen.’
‘Ik slaap liever hier.’
‘Doe het voor mij?’ Ik pak mijn boxershort en T-shirt en sta weer buiten.
Als we aankomen zijn de vlieggeluiden verdwenen. We kijken bij haar familie televisie. Er is een kringgesprek aan de gang met jongeren van allerlei gezindten en etnische achtergronden. Sjiitisch, soennitisch, Druze, Maroniet en ga zo maar door. De sjiitische jongen heeft donkere kringen rond de ogen en laat een pamflet zien met het gezicht van Hassan Nasrallah erop.
Een meisje met lange lokken roept het uit: ‘Ik wil vrede. Ik wil vrede sluiten met Israël. Ja, ik wil vrede sluiten met de duivel.’ Ze zegt dit niet omdat ze zulke warme gevoelens koestert voor Israël, maar omdat ze vooruit wil met haar land, Libanon, omdat alleen stabiliteit en rust dit land goed doet en zo de interne spanning overstegen kan worden. Vrede met de buurman in het zuiden zal daar aan bijdragen. Het is uiteindelijke de enige oplossing voor het dilemma waar zij en haar generatiegenoten in verkeren. De Hezbollah-jongen gaat niet direct op haar in, sputtert slechts. Militantisme holt uit. Vrede, vrede, godverdomme, vrede, mompel ik de regel van Vroman. Helaas heb ik maar tien minuten van het programma meegekregen. Ik kan niet bij deze aardige lieve mensen blijven slapen.
‘Ik ga terug naar huis.’ In de straat hangt zo’n zware lucht van jasmijn dat ik ervan moet niezen.

Gedisciplineerd en zonder te morren pakt de Libanese man de bezem in het Internetcafé en begint aan de eerste veegronde van de dag. Naar alle waarschijnlijkheid zal ik hem nog een paar keer zien deze week, elke keer dat ik deze plek bezoek. Tot vorige week stond hier een man van het Indiase subcontinent, Bangladesh misschien, had mijn buurman een Fillipijnse werkster, werkte er in cafe Barometer een Syrische jongen, was de sleutelbewaarder van mijn vorige behuizing ook een Syriër, een Sudanees beheerde het luxe appartement ernaast. Ze zijn nu naar alle waarschijnlijkheid thuis of op weg naar huis. De gastarbeider heeft niet alleen in West-Europa opgang gemaakt, hij is een geglobaliseerd merkartikel, overal vierentwintig uur per dag inzetbaar totdat de kanonnen over zijn hoofd beginnen te vliegen. Toen de Juli-oorlog uitbrak, een oorlog die voor mijn gevoel alweer bijna voorbij is, dacht ik dat ze niet weg zouden gaan, dat ze het onmogelijk gemaakt zou worden, maar niets is minder waar.Teruglopend van een lange wandeling door een verlaten benedenstad en een Hamra zonder enige franje, zie ik een groep Filippijnen staan. Tas in de hand of rugzak op de schouder, allen mannen die de zomereconomie van Libanon – en die duurt lang – van smeerolie voorzagen. Nu zijn ze overbodig. En een groot deel van hen wil overbodig worden want de schrik is in ze gevaren. Misschien calculeren ze vooruit: deze toestand gaat nog even duren, de inwoners van deze stad die graag wat overhebben voor een kok, een serveerster of een schoonmaakster, gaan bezuinigen. De eerste die dan afvalt is diezelfde schoonmaakster. De mensen gaan zelf koken, boodschappen doen of nemen een lokaal iemand in dienst.

Je kon ze altijd zien, de schaduwzijde van deze oververhitte economie, de buitenlandse krachten, die meegingen met hun werkgever in de grote jeeps. Vader en moeder voorin, kinderen op de achterbank en daarnaast de Fillijpijnse of Etiophische. Soms in gevecht met een van de kinderen want het kroost wil graag spelen of soms zomaar voor zich uit starend. Hoewel er een grote sjitische onderklasse is, vervult die niet de rol die deze mensen vervullen. Het is alsof de etnische scheidslijn daar geen ruimte voor laat. Of misschien is het gewoon niet chique om iemand uit je eigen samenleving aan het werk te zetten.

Ik denk dat het een combinatie van die twee is: het voelt minder neutraal, de etnische verhoudingen lopen door in die heer-bediende verhouding en dat werkt, voelt niet lekker. Dus doen ze het maar zo. Een bediende is per definitie de ideale vreemdeling: iemand die je nog iets kan leren, de taal en lokale omgangsvormen en zijn plaats kent. Dat is met een lokale kracht anders. En misschien neemt een lokale kracht minder genoegen met sommige aberraties van zo´n verhouding, weet hij slechter een geheim te bewaren en verliest sneller zijn ongeduld met de nukken en kuren van de kinderen, de heer des huizes en de opgepoetste lippen van de dame.

Nu doen de mensen zelf boodschappen. Het groentewinkeltje van de altijd opgewekte man, een sjiet, is bomvol klanten uit de buurt. Er lijkt niemand over straat te lopen zonder onder zijn arm of in de hand een boodschapje geklemd te hebben. Wat opvalt na dit magere weekend is dat overal de grote platte verse broden liggen die, neem ik aan, over een paar uur verdwenen zullen zijn in die grote opslagruimtes die deze huizen lijken te herbergen.

Er is een man die dit alles langs zich heen leek te laten gaan en dat is de schilder Madi. Hij woont twee huizen verder en heeft een balkon van twaalf meter dat over de zee van Beiroet uitkijkt. Hij is in de zestig, en zegt dat hij niet aan werken toekomt. Zijn familie komt uit de Shebaa vallei en daar was gedonder dit weekend. “Beschieting.” Zijn appartement is veranderd in een groot atelier. Zijn gezicht is bruin en heeft iets weg van Picasso, maar misschien is dat maar inbeelding van een geest die overal gelijkenissen ziet bij gebrek aan beter. In het huis dat ik bewoon hangen zijn etsen en schilderijen, voluptueze vrouwen getekend in ogenschijnlijk simpele penseelstreken en tekeningen van paarden en andere dierlijke vormen.

Hij zit tegenover me in een gescheurd T-shirt en zo´n witte onderbroek die alleen schilders en ziellozen dragen. Hij biedt ons koffie aan maar we willen niet te lang blijven. Hij lijkt graag bezoek te ontvangen. Er is niets te doen. Of je nu wel of geen inspiratie hebt, de schildersezel ontvangt het niet.

Misschien dat Madi vandaag naar buiten zal gaan om de vaste grond te proeven. Waarschijnlijker is dat hij de zoon van de concierge een boodschappenlijstje meegeeft. En als hij thuisblijft dan zal dat niets voor hem veranderen noch voor het land. En als zijn kunst daar wel bij vaart, dan zien we dat na de oorlog pas. Alleen de zotte schrijver onder deze omstandigheden wint.

Plannen die ik heb gemaakt voor deze week en ter bewering op een blaadje heb geschreven waarna meteen verbrand: Demonen van Fjodor Dostjoveski kopen en lezen, hardlopen langs de Corniche, proberen een kort verhaal te schrijven om te laten zien dat ik het ook nu kan, een fles Johnny Walker Black Label in huis halen want daar slaap ik beter op, af en toe een waardeloze film bekijken, proberen te praten over ditjes en datjes zelfs als ik er eigenlijk geen energie voor heb, bezigheden verzinnen die me afleiden van de situatie waarin ik me bevind, de verveling een kans geven om van mijn geest een slagveld te maken, mijn roman die ik nu binnen moet krijgen via de mail verder redigeren, het neefje van een vriendin verslaan met het voetbalspelletje Fifa 2006, dezer dagen de zuidelijke wijken van Beiroet bezoeken om te zien met eigen ogen wat er is aangericht, een boek over Hezbollah lezen, kijken of het electriciteitssysteem zowel de koelkast, als de televisie als mijn laptop als het licht op het nachtkastje aankan, kijken of het slimmer is via Amman of Damascus weg te gaan als de tijd daar rijp voor is, vakanties verzinnen in het hoofd voor als ik straks als uit deze toestand ben, mijn ouders bellen, mijn horloge op de juiste dag laten lopen, lange mails sturen naar vrienden die nu op campings bivakkeren, uit deze blog de onvermijdelijke foutjes zeven, een groot stuk schrijven over hoe het literaire leven hier verder gaat, een extra boxershort kopen, water inslaan, melk inslaan, brood inslaan, de tijd nemen om de afgelopen anderhalve week rustig en zonder haast te maken als een slak over mijn geest te laten lopen, te zien wat het slijmspoor heeft aangericht. Voldongen feiten, grote gebaren, dagen klein als dwergen.