Peter Henk Steenhuis – De rode ambassadeur

De rode ambassadeur is het door Peter Henk Steenhuis vaardig opgeschreven en openhartige levensverhaal van een van Nederlands onconventioneelste en flamboyantste diplomaten. Coen Stork groeide op in een voorname familie, studeerde in Leiden, maakte onderdeel uit van het establishment. Hij ging na zijn studie werken bij ‘het meest reactionaire onder de ministeries’ waarbinnen ‘de Buitenlandse Dienst nog een paar graden erger was’. Waar zijn collega’s vaak uitblonken door een formalistische opstelling en wegkeken van echte problemen, trok Stork er juist op uit. In Zuid-Afrika ging hij in de jaren zestig wekenlang elke dag naar het proces tegen Nelson Mandela, de latere Zuid-Afrikaanse president schreef hem destijds een ontroerend bedankbriefje. In Cuba stelde hij zijn huis open voor dissidenten, en hij stond er in Roemenië met zijn neus bovenop toen dictator Nicolae Ceausescu viel. ‘Een goede diplomaat doet niet alleen verslag van wat hij ziet of hoort, maar zet zich ook persoonlijk in, laat zien wie hij is, wat hij goed vindt, slecht vindt,’ aldus Stork. Pikant zijn Storks verhalen over de dubbele moraal van zijn o zo keurige collega’s. Zoals baron van Voorst tot Voorst die in Buenos Aires de overkomst van Chileense linkse ballingen expres traineerde omdat ‘dat geteisem’ ons vaderland alleen maar kwaad zou doen. Hij liet volgens Stork geen gelegenheid voorbijgaan PvdA’ers uit te maken voor ‘linkse rakkers die de staat oplichten’, maar incasseerde zelf van het ministerie een veel hogere vergoeding voor de huur van zijn huis dan hij werkelijk betaalde. Of de baron Lewe van Aduard in Madrid, die het de getrouwde Stork kwalijk nam dat hij een verhouding begon met een ambassade­medewerkster, maar zelf ook een overspelige relatie had binnen de ambassade. Zijn kritische en onafhankelijke opstelling maken dat zijn overplaatsing naar Boekarest niet anders kan worden gezien dan als een strafplaatsing. Stork kwam steeds verder af te staan van ‘de apolitieke zakenmannen, de hogere burgerij, de zogenaamde elite’, waartussen hij was opgegroeid. Zijn motto: ‘Staan voor wat je het minst slecht vindt. En als daardoor oude vrienden in vijanden veranderen is dat jammer.

Peter Henk Steenhuis, ‘De rode ambassadeur. De twintigste eeuw door de ogen van Coen Stork’. Athenaeum-Polak & Van Gennep, 208 p., € 17,95