Albert Cohen – Het boek van mijn moeder

Waar een moeder haar zoon onvoorwaardelijk bemint, kan het moeilijk anders of de zoon schiet naar eigen gevoel tekort bij het beantwoorden van die liefde. Het psychologische gevolg is een schuldgevoel, dat na het overlijden van de moeder groter en groter kan worden. Albert Cohens Het boek van mijn moeder gaat daarover. Fictie is het eigenlijk niet, meer een biecht, een geschreven trommelen op eigen borst: wat ben ik tekortgeschoten.

Zijn sympathieke hartekreet, 157 bladzijden lang, is een elegie. Als je al het uitgesproken spijtbetoon tussen haakjes zet, heeft Cohen vooral een lofzang geschreven op de aandoenlijke gevoelstrouw die de moeder tegenover haar zoon heeft getoond. Het krijgt niet veel nadruk, maar onderhuids schuilt in de tekst een algemene waarheid. Een moeder die haar vaderland verlaten heeft, ziet liefderijk toe hoe haar kind zich in de nieuwe omgeving een maatschappelijke weg baant, waar zijzelf geen behoefte en geen deel aan heeft, maar die zij hem of haar van harte gunt. Het zal in onze dagen van veel transmigratie voor menigeen herkenbaar zijn.
Van Gennep, vertaling Paul Syrier, 157 p., € 9,90