Alfred Birney – De dubieuzen

Birney schrijft in De dubieuzen over de gemengdbloedigen, de indo’s, van wie de eersten geboren zijn in het voormalige Nederlands-Indië en die aldaar en elders hun nazaten hebben. Denkend aan Indië kan de vraag rijzen: staat de indo dichter bij de Javaanse bevolking of dichter bij de Hollandse gemeenschap? ‘Volstrekt overbodige vraag, feitelijk,’ stelt Birney. ‘In beide gevallen wordt de Indo-Europeaan immers als een dubieuze figuur ervaren.’ Dat verklaart de titel, maar het lange essay van Birney is rijker dan dat alleen. Birney onderneemt een kruistocht tegen de bestaande canon van de Indië-literatuur. Volgens die canon zijn Multatuli, Couperus en Daum de prominenten. De indoschrijvers Dé-Lilah, Victor Ido en J.E. Jasper hebben werk geleverd dat in menig opzicht meer te bieden heeft dan dat van de geconsacreerden. Dat beweert Birney niet alleen, hij laat het ook duidelijk zien in vergelijkingen. Uitgebreide fragmenten uit werk van indoschrijvers maken duidelijk dat in hun boeken misschien minder mooischrijverij te vinden is, maar wel meer aandacht voor de gewone man in de voormalige Nederlandse kolonie. De stijl van Birney is weldadig polemisch, recht voor z’n raap.

In de Knipscheer, 223 p., € 18,50