C.J. Aarts en M.C. van Etten – 175 jaar Nijgh & Van Ditmar

Gedenkboeken lees je niet, die bekijk je, zei de directeur van Nijgh & Van Ditmar in 1962, toen zijn uitgeverij 125 jaar bestond. De huidige directeur, de literaire diskjockey Vic van de Reijt, denkt er net zo over want het 175-jarig bestaan wordt ook met een plaatjesboek gevierd. Maar meer nog dan dat is dit boek een omgevallen archiefkast, met grappige citaten uit boeken en brieven, met krantenberichtjes, en folders van de uitgeverij. De auteurs C.J. Aarts en M.C. van Etten dissen ons weetjes op, bijvoorbeeld over Elisabeth Zernike die in 1921 de eerste vrouw was die hier een literaire prijs won, en Antoon Coolen die uit een trein viel bij de verfilming van zijn eigen boek waarbij hij hinderlijk aanwezig was. Omstreeks 1987 was Nijgh & Van Ditmar een uitgeverij die alleen nog wat oude knarren in het fonds had, maar daar is met de komst van onder anderen Arnon Grunberg, Ernst van der Kwast en Robert Vuijsje verandering in gekomen. Het is nu een fonds met sjeu, met aandacht voor de literatuurgeschiedenis, een van de weinige bovendien waarin je nog de (cabareteske) figuur van de uitgever herkent. Hoe aangenaam dit jubileumboek ook is, het is een schande dat er geen register, geen voorwoord en geen verantwoording zijn. Waar komen al die illustraties vandaan? Waaruit die knipsels? Hoe mooier de plaatjes, des te liever je dat zou willen weten.

Nijgh & Van Ditmar, 512 p. € 45,-