Erdal Balci – De mooiste leugen

In Erdal Balci’s roman De mooiste leugen jagen mensen een illusie na om bedrogen uit te komen. Dat hindert niet want het loopt goed af. Het is 1683, de Turken belegeren Wenen. Een gevluchte Hollandse vioolbouwer, een uit zijn dorp verdreven boer en zijn vrouw, een hoertje en een door zijn moeder verwend rotjoch, een leugenachtig zigeunerinnetje, een blonde, blauwogige officier uit het Turkse elitekorps en een gekke zanger komen in elkaars vaarwater. Hun levens raken verknoopt en dan ontrolt zich het spel der vergissingen. De boer en het rotjoch zien de vioolbouwer aan voor hun verdwenen vader en achtervolgen hem met hun verlangen. Hij weet wel beter, maar laat ze begaan want hij heeft ze nodig om zijn verloren zoon vrij te kunnen kopen. Hij gelooft dat de jongen door Turkse soldaten voor hun leger is geroofd, maar in werkelijkheid is hij bij een brand omgekomen. De vioolbouwer steelt, liegt en bedriegt en deinst zelfs niet terug voor moord, maar dat is geoorloofd want het gebeurt uit hoop: ‘Hoop is de bron van alle menselijke ellende. Hoop is de grootste leugen.’ Zegt hij. Hoop is opium: ‘Zonder hoop had zelfs de domste mens beseft dat het geen enkele zin heeft om te blijven leven.’ Mensen weten dat, maar ze kunnen niet zonder en deinzen nergens voor terug om de hoop levend te houden.
Balci verpakt zijn boodschap als sprookje over de liefde van een vader voor zijn zoon. De schele Turkse zanger die na zijn dood voor de poorten van Wenen in een stofje is veranderd, bezingt die liefde zo mooi dat zijn lied zelfs nachtegalen doet verstommen. Het is de mooiste leugen ooit, maar waarom is die liefde zo leugenachtig? Waarom verbleekt daarbij al het andere? Er worden aan dit sprookje te veel onverklaarbare gedachten opgehangen.
De Bezige Bij, 264 p., € 19,95