Han Korting – Lodo – Voor God, Nederland en Oranje.

De luitenant-ter-zee tweede klasse van de Koninklijke Marine Lodo van Hamel werd op 27 augustus 1940 vanuit Engeland boven Nederland gedropt. Daarmee was hij de eerste Nederlandse geheim agent die naar het vaderland werd gesmokkeld. Hij zette met succes een paar radiozendgroepen op en probeerde vervolgens weer terug te keren naar Engeland, maar dat plan werd door de Rijksveldwacht in Friesland aan de Duitsers verraden. Toen een Fokker T-VIII W op het Tjeukemeer landde, stond een met luchtgeschut bewapende Duitse delegatie klaar. Het vliegtuigje kon ternauwernood ontkomen. Op 16 juni 1941 werd de 26-jarige Lodewijk van Hamel op de Larense hei bij Bussum gefusilleerd.

Omdat alles aan het korte leven van Van Hamel spectaculair was en hij zich bovendien bijzonder moedig heeft getoond, schreef Loe de Jong in zijn Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 1939-1945 uitgebreid over deze jeugdige verzetsstrijder, in de jaren zestig publiceerde Rink van de Velde een novelle over de arrestatie bij het Tjeukemeer en nu is er dan de biografie, geschreven door historicus Han Korting. Tijdens het onderzoek voor dit boek vond de biograaf in de archieven van het NIOD ook nog eens een door Loe de Jong geschreven filmscript over het leven van Van Hamel.

Van Hamel was de zoon van de bekende strafrechtdeskundige Prof. J.A. van Hamel en deze heeft zich tegen beter weten in op fanatieke wijze ingezet om zijn zoon vrij te krijgen en na zijn dood is hij niet opgehouden zijn kind te verdedigen. Het verhaal van de familie Van Hamel is bovendien zo dramatisch omdat Lodewijks broer Gerard ook actief werd in het verzet en dat eveneens met de dood moest bekopen.

Han Korting mag een nauwkeurig onderzoeker zijn, schrijven kan hij niet. Hij vertelt ons welke bronnen zijn overgeleverd en geeft daar commentaar bij. Soms vindt hij zelfs dat te vrijgevochten en citeert daarom maar twaalf bladzijden uit een dagboek waarin niet veel meer staat dan dat Van Hamel gehoord had dat Prins Bernhard in de meidagen van 1940 liever in Nederland was gebleven om te vechten dan naar Engeland te vluchten. Het hele boek door redeneert Korting van het persoonlijke naar het algemene en dat maakt zijn boek saai en schools. De eerste twee bladzijden zijn overigens wel bloedstollend, daarin reconstrueert de biograaf Van Hamels executie en de min of meer geheime tocht naar het crematorium Westerveld in Driehuis.

Han Korting

Lodo – Voor God, Nederland en Oranje. Het korte leven van de eerste geheim agent uit Londen in de Tweede Wereldoorlog

Ondine, 216 p., € 19,50