Stefan Heym – Vijf dagen in juni
door Aart van Zoest
In juni 1953 deed zich iets opzienbarends voor in Oost-Duitsland, de toenmalige Deutsche Demokratische Republik (DDR). Toen in een fabriek ‘normverhoging’ werd verordonneerd, (wat betekende: meer werken voor hetzelfde geld, of anders gezegd: loonsverlaging), is er een staking uitgebroken. 
Staking in de natie van boeren en arbeiders? Dat mocht niet zijn, maar deed zich toch voor. Het was een zeer korte staking, want ze werd onmiddellijk neergeslagen door de Sovjetbezettingsmacht, met instemming van de communistische leiders van het land. Maar de volksopstand was een zaak van mensen: niet alleen van de met onrecht geconfronteerde fabrieksarbeiders, maar ook van idealisten die het tot partijbons hadden gebracht en vaak niet alleen met slechte bedoelingen waren behept, maar ook met gewetensconflicten. Heym geeft al die mensen in deze historische situatie met felle politieke en individuele problematiek op meesterlijke wijze vlees en bloed. De lezer krijgt helder zicht op een wirwar van overwegingen, twijfels, aanvechtingen van mensen, hoog en laag, in een treurig-armoedig land, met name in Oost-Berlijn. Heyms fictie bevat veel non-fictie: historische personen, plaatsen en gebeurtenissen. Het knapste is dat de schrijver, hoewel de afloop bekend is, zijn roman toch een authentieke spanning weet te geven.
Van Gennep, vertaling Jaap Walvis, 396 p., € 19,90 Richard Ford