Stephen Greenblatt – De zwenking. Hoe de wereld modern werd

door Sander Pleij & Jeroen Vullings

Hoe de wereld modern werd: de Romein Lucretius schreef decennia voor de geboorte van Christus het episch gedicht De natuur van de dingen. Op aarde is geen plaats voor goden, het leven is de voortdurende cirkel van zich formerende en weer uiteenvallende kleine deeltjes. In de vroege veertiende eeuw werd het manuscript herontdekt door Poggio Bracciolini, die met zijn vrienden langs kloosters trok om er te schatgraven naar oude teksten. Greenblatt schrijft eenvoudig en met het vernuft van een detectiveschrijver. Is Poggi van slag omdat hij de terechtstelling van een ketter meemaakt en is er een ander getuigenverslag van die terechtstelling bij de hand, dan gebruikt Greenblatt dat en laat hij zijn lezers gruwelen. In zijn Literaire Kroniek op vn.nl/boeken zag Carel Peeters in Lucretius een lucide voorloper die al wist dat de mens een vrije wil heeft. Wij zijn het die ‘voorwaarts gaan geleid door het genot, / bewegingen doen zwenken op een moment en plaats / die niet zijn voorbeschikt maar onze geestkracht volgen?’ We kunnen zwenken, daar mogen we het mee doen.