Ton Vogels – De duivel van Vico

Ton Vogels gebruikt in zijn debuutroman een dubbele plot. De jonge Tomaso wordt door zijn ouders voor straf naar het Zuid-Italiaanse plaatsje Vico gestuurd om op een boerderij te werken. Wat heeft hij op zijn kerfstok? 
Ter plaatse probeert hij Carmela, de mooie dochter van zijn gastheer, van duiveluitdrijving te redden. Waarom moet het meisje ritueel gereinigd worden? In de verklaring van de dokter en de dorpspastoor herkent Tomaso een zuidelijk machtspatroon: Carmela is door de zoon van de burgemeester verkracht, en niet hij maar zij dreigt te worden uitgestoten. Heeft ze het niet zelf uitgelokt? Tomaso probeert Carmela’s omgeving tot rede te brengen, maar kan niet tegen het Vaticaanse bijgeloof en de ingesleten vooroordelen op. Dan wil hij met het meisje weglopen naar Nederland, maar hij beseft dat het niet helpt: 
‘Carmela zou in Nijmegen geen bevrijding vinden. Een andere plaats bracht nog geen ander geloof.’

Het aardige van deze volwassenwordingsroman is dat het nu eens niet om de afrekening gaat van een puber met zijn vervelende ouders – Tomaso heeft het thuis goed getroffen – maar om de vraag of je door redelijkheid tot klaarheid komt. Vóór zijn confrontatie met Carmela is Tomaso een vrolijke Frans, die in zijn overmoed denkt dat hij de wereld in zijn zak heeft. Hij heeft wel een stommiteit uitgehaald, maar met zijn grootmoeder was het ook zonder zijn onoplettendheid slecht afgelopen. In Vico merkt de jongen dat hij niet beter is dan de dorpelingen, die wegkijken als het erop aankomt. Hij heeft geleerd dat hij beproevingen niet uit de weg moet gaan, maar moet handelen. Maar hoe mooi de dubbele plot ook is opgezet, hij stoort. Raadselachtige zinnen als: ‘Het gaf hem een gevoel van vrijheid dat er niet was, als een luchtplaats in een gevangenis’ leiden af. De redacteur verrichtte hier geen wonderen.

Prometheus, 256 p., € 19,95